Η σαύρα της Σάμου.

Η Σάμος εκτός από την φυτογεωγραφία της παρουσιάζει και από πλευράς ζωογεωγραφίας πάρα πολλές ομοιότητες με την χερσόνησο της Μυκάλης. Τουλάχιστον ένα από τα είδη σαύρας που συναντώνται στο νησί ,η σαύρα της Σάμου -Anatololacerta anatolica aegea ανήκει στο ίδιο υποείδος με εκείνο της μικρασιατικής χερσονήσου και περιορίζεται σε αυτήν και την Σάμο.

Είναι ημερόβια, πολύ ευκίνητη, με μήκος σώματος έως 7.5 εκατοστά ενώ η χαρακτηριστική τυρκουάζ ή γαλάζια ουρά της είναι περίπου διπλάσια από το σώμα.  Ενδιαιτήματά της είναι τα πετρώδη και θαμνώδη εδάφη και την συναντάμε πολύ συχνά κοντά και σε κατοικημένες περιοχές. Τρέφεται με μικρά ασπόνδυλα και με μικρότερες σαύρες. Τα θηλυκά γεννούν 3-8 αυγά κάθε φορά. Περιλαμβάνεται στη Σύμβαση της Βέρνης ως προστατευμένο είδος.

φωτογραφία :Τάσος Λύτρας .Περιοχή Μοσχογιάννηδες.

Ενας καλός οδηγός για κάποιον που θέλει να ασχοληθεί με την πανίδα του νησιού ειναι το βιβλίο <<Ζώα της Σάμου>> των Αχιλλέα Δημητρόπουλου,Μαρίας Δημάκη και Γιάννη Ιωαννίδη .Εχει εκδοθεί το 1998 απο το Ιδρυμα Δημητρίου.

VIOLA HELDREICHIANA-βιόλα του Χέλδραιχ

 O Καρβούνης από τα 900 μέτρα και πάνω μέχρι την κορυφή χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης σπάνιων και ενδημικών φυτών.Αυτό κυρίως οφείλεται σε τρεις λόγους.
1  Γεωγραφική θέση της Σάμου (πολύ κοντά στην Μικρά Ασία)
2  Το υψόμετρο της περιοχής
3  Η σχετική απομόνωση της περιοχής και οι περιορισμένες ανθρώπινες δραστηριότητες
Η περιοχή είναι στο natura 2000 και τα περισσότερα είδη φυτών που θα συναντήσουμε, ειδικά  κοντά στην κορυφή, περιλαμβάνονται στην Κόκκινη λίστα των δεδομένων (1993) στην κατηγορία των απειλούμενων φυτών της IUCN-Παγκόσμια ένωση προστασίας της Φύσης. Επίσης προστατεύονται  και από την Ελληνική νομοθεσία (Προεδρικό Διάταγμα 67/81).Ένα από τα φυτά αυτά είναι και η μικροσκοπική viola heldreichiana το ύψος της δεν υπερβαίνει τα 3 με 4 εκαοτοστά, η οποία στην λίστα είναι χαρακτηρισμένο σαν σπάνιο είδος ειδικά στην χώρα μας εφόσον έχει καταγραφεί μόνο στην Σάμο.Υπάρχει πιθανότατα και στην Κρήτη. Ανθίζει τον Απρίλη. Η βιόλα αυτή είναι είδος της Κύπρου, Συρίας και Τουρκίας.
Η βιόλα αυτή πρωτοσυλλέχτηκε στον ΑηΛιά το 1992 απο τον Sven Snogerup

Ο καταρράκτης στους  Μοσχογιάννηδες. Ενα μνημείο φυσικής ιστορίας για την Σάμο

Το ρέμα των Μοσχογιάννηδων συγκεντρώνει τα νερά του κεντρικού Καρβούνη. 

Η διάβρωση του νερού μέσα στον χρόνο διαμελίζει τα λιγότερο σκληρά τμήματα των πετρωμάτων απομονώνοντας και λειαίνοντας τους πιό ανθεκτιοκούς πυρήνες των βράχων.Το νερό πέφτει στο κενό απο ύψος περίπου οκτώ μέτρων και σχηματίζει με θόρυβο έναν θαυμάσιο καταρράκτη που ομοιός του δεν υπάρχει σε όλο το νησί.

Η ροή του νερού είναι συνεχής όλο τον χρόνο και δίνει την δυνατότητα στον επισκέπτη να απολαύσει εικόνες άγριας ομορφιάς.

Στην ευρύτερη περιοχή του ρέματος κυριαρχεί το δάσος της μαύρης πεύκης.Υπάρχουν πολλά ατομα που το ύψος τους υπερβαίνει τα 20 μέτρα. 

Μέσα στο ρέμα θα συναντήσουμε πολλές μικρές λιμνούλες.

Οι Μοσχογιάννηδες ειναι μια περιοχή πνιγμένη στο πράσινο.Το σπάνιο φυσικό κάλλος της  συνδυάζεται  με γεγονότα και δραστηριότητες που άφησαν το στίγμα τους στην σύγχρονη ιστορία του νησιού. Σήμερα βέβαια όλες αυτές τις παλιές μνήμες τις καλύπτει το πυκνό δάσος.

Το εκλησσάκι του Αη Γιάννη αποτελεί την  αφετηρία για κάποιον που θέλει να περιηγηθεί και να εξερευνήσει την ευρύτερη περιοχή. Απο εδώ ο καταρράκτης απέχει περίπου 45 λεπτά.

Το φθινόπωρο τα χρώματα κατακλύζουν τον χώρο.

Τα νερά των Μοσχογιάννηδων στο μέλλον θα συγκεντρώνονται στο φράγμα του Καρβούνη που αναφέρεται εδώ και χρόνια οτι θα κατασκευαστεί στην περιοχή.

Οι σαξιφράγκες της Σάμου

Η οικογένεια των σαξιφραγίδων -saxifrageae περιλαμβάνει ποώδη πολυετή φυτά .Τα άνθη τους είναι ακτινόμορφα με 5μελές περιάνθιο.Οι στήμονες είναι ισάριθμοι με τα πέταλα ή διπλάσιοι και σπανιότερα πολυάριθμοι.
Η οικογένεια περιλαμβάνει  40 γένη στα οποία ταξινομούνται 700 περίπου είδη των θερμών περιοχών.Τα είδη είναι κοσμοπολίτικης εξάπλωσης και φύονται συνήθως σε πετρώδεις τοποθεσίες ή σε σχισμές βράχων απ΄όπου πήρε και το όνομα η οικογένεια.
Απο τα λατινικά saxum (βράχος,πέτρα)+frangere (αυτό που σπάει)
Στη Σάμο υπάρχουν 4 είδη

saxifraga hederacea

saxifraga sibirica

saxifraga tridactylites

saxifraga graeca

 Πηγή
 Μαρία Στεφανάκη-Νικηφοράκη . Συστηματική βοτανική -τόμος Α. 1999 Αθήνα

SYMPHYTUM ANATOLICUM-Σύμφυτο το ανατολικό

Λεβάντες είναι ο ανατολικός άνεμος.

Λεβάντε είναι ο χώρος της Ανατολής ο τόπος που για αιώνες υπήρξε πόλος έλξης ποιητών,διανοουμένων,αρχαιολόγων,ιστορικών,περιηγητών,αρχιτεκτόνων,βοτανολόγων και κάθε ανήσυχου πνεύματος.

Ένας τόπος  με γλυκύτητα και γαλήνη. Είναι η πατρίδα των Μουσών που η φύση καθόλου δεν συμβουλεύει παρεκκλίσεις. Αντίθετα ,η ροπή της είναι να ξαναφέρνει το πνεύμα στον έρωτα των ομοιόμορφων και αρμονικών πραγμάτων Francois Rene de Chateaubriand

Ο Pierre Edmond Boissier γεννήθηκε στην Γενέυη τον Μάιο του 1810. Έμεινε στην ιστορία σαν ένας από τους πιο ονομαστούς βοτανολόγους του 19ου  αιώνα.

Σε αυτόν η επιστήμη της βοτανικής οφείλει πολλά.Μαγνητίστηκε  από τις χάρες της Ανατολής και στα ταξίδια του κατέγραψε πολλά είδη φυτών τα οποία κοσμούν σήμερα διάφορες βοτανικές συλλογές της Ευρώπης. Ένα από αυτά τα φυτά είναι  το symphytum anatolicum ή αλλιώς σύμφυτο το ανατολικό ένα φυτό της δυτικής Ανατολίας και της Αν.Μεσογείου που σε Ευρωπαϊκό επίπεδο εξαπλώνεται μόνο

στα νησιά του Αν.Αιγαίου (Σάμο.Ικαρία,Κω και Λέσβο).Το σύμφυτο το ανατολικό ανήκει στην οικογένεια των boraginaceae-μποραγκινίδων και αρέσκεται να ζει και να αναπτύσσεται σε ρεματιές με τρεχούμενα νερά, κάτω από τον ίσκιο των πεύκων και των πλατύφυλλων δέντρων και σε μέσο υψόμετρο περίπου 500 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.Τέτοιοι βιότοποι υπάρχουν ακόμα στην Σάμο κυρίως στην περιοχή των Μανωλατών,της Αμπέλου και του Πλατάνου. Είναι κάποια κομάτια Σαμιώτικης φύσης με εικόνες  αντίστοιχες με αυτές που γοήτευσαν τους  κατά καιρούς περιηγητές των τόπων της Ανατολής ,του Λεβάντε. 

Σήμερα το είδος αυτό προστατεύεται από την Ελληνική νομοθεσία (προεδρικό διάταγμα 67/1981) και ανήκει στον κατάλογο με τα απειλούμενα είδη της IUNC (1988,1993)

THYMUS SIPYLEUS-ΛΕΜΟΝΟΧΟΡΤΙ

Ο thymus sipyleus είναι ευρασιατικό είδος και ανήκει στην οικογένεια των αρωματικών φυτών. Αναπτύσσεται σε ασβεστολιθικούς βραχώδεις τόπους. Στη Σάμο εμφανίζει ακόμα μεγάλους πληθυσμούς μόνο στις κορυφές του Κέρκη από τα 1200 μέτρα  και πάνω. Οι Σαμιώτες το λένε λεμονοχόρτι. Πιθανότατα στο μέλλον οι πληθυσμοί του να αντιμετωπίσουν κρίση εφόσον η συλλογή του από ντόπιους κυρίως επισκέπτες του βουνού γίνεται με τέτοια συχνότητα και ποσότητα  που υπερβαίνει τον αναπαραγωγικό του ρυθμό.

ECHINOPS SPINOSISSIMUS-Εχίνοψ ο ακανθότατος (κεφαλάγκαθο)

Ενα κοινό αγκάθι που σχηματίζει μεγάλους πλυθυσμούς σε ολη την Σάμο σε ξερές και πετρωδεις τοποθεσίες.

Τα κυανά του άνθη  που ξεπετάγονται από τα αγκάθια, δίνουν μια ζωηρή πινελιά στην εικόνα με τα ξερόχορτα.

Ο εχίνοψ είναι πολυετές φυτό που ανήκει στην οικογένεια των σύνθετων. Ευδοκιμεί σε ξηροθερμικές συνθήκες εδαφών και κλίματος. Η όλη του μορφή (ακανθότατη, όπως τονίζει η επιστημονική του ονομασία) δείχνει ότι έχει διαμορφώσει έναν πλήρη αμυντικό σχηματισμό απέναντι στα κατσίκια, που το καλοκαίρι δυσκολεύονται να βρουν τροφή και μετατρέπονται σε τροφικό οδοστρωτήρα.
Το επιστημονικό του όνομα προέρχεται από τις λέξεις εχίνος+όψις, δηλαδή το φυτό έχει την όψη του αχινού.  Χωρίς υπερβολή μπορούμε να πούμε ότι ο εχίνοψ είναι ο αχινός της στεριάς, τόσο ίδια είναι η δομή του με τον θαλασσινό αχινό.