Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Λονδίνο

Απέχει 10 λεπτά με τα πόδια από τον σταθμό του μετρό South Kensington 

Στην είσοδο δεσπόζει ο σκελετός ενός Στεγόσαυρου, ένας γίγαντας της Ιουρασικής περιόδου. Ακολουθεί ένα θεαματικό γήινο γλυπτό που μπορεί κανείς να νιώσει τις τεράστιες δυνάμεις των τεκτονικών πλακών που διαμορφώνουν τον πλανήτη μας.

Σε αρκετά σημεία του μουσείου υπάρχουν ειδικά πάνελ με κείμενα που σε προδιαθέτουν για τα εκθέματα που ακολουθούν.

Στην κόκκινη ζώνη του μουσείου ο επισκέπτης θα έρθει  σε επαφή με τους θησαυρούς της γης. Πλούσια εκθέματα με πετρώματα και ορυκτά, πολύτιμοι λίθοι και απολιθώματα από μακρινές εποχές.

Στην πράσινη ζώνη αξίζει να διαβάσετε την ιστορία του Dodo, (Raphus cucullatus). Πτηνό των νησιών Μαουρίσιους στον Ινδικό ωκεανό που εξαφανίστηκε το 1693, λιγότερο δλδ από εκατό χρόνια μετά την ανακάλυψη των νησιών από τους Ολλανδούς. Κυριότερος λόγος εξαφάνισης του είδους ήταν τα  ξενικά είδη-invasive species  (χοίροι και τρωκτικά) που εισήγαγαν οι Ολλανδοί έποικοι στο νησί τα  οποία ανταγωνίζονταν έντονα τις πηγές τροφίμων και έτρωγαν επίσης  τα αυγά και τους νεοσσούς τους. Το Dodo αποτελεί το πιο διάσημο παράδειγμα εξαφάνισης ειδών που προκαλεί ο άνθρωπος. Ο σημαντικός αυτός ρόλος του Dodo στην ανάδειξη της εξαφάνισης των ειδών, σε συνδυασμό με την πρόοδο της γενετικής που θα μπορούσε να επιτρέψει την ανάσταση του, οδήγησε τους επιστήμονες να εξετάσουν τη δυνατότητα να ξαναζωντανέψουν το Dodo. Η αλληλουχία του γονιδιώματος του Dodo από τους γενετιστές το 2016 αναζωπύρωσε αυτή τη συζήτηση καθώς και τη δεοντολογική-ηθική συζήτηση για τη χρήση τεχνικών de-extinction (αποεξαφάνιση) και τις επιπτώσεις τους στην ροή  της φυσικής ιστορίας.

Δεκάδες σκελετοί ζώων από μακρινές εποχές κεντρίζουν την φαντασία του επισκέπτη. Megatherium americanum ένα τεράστιο βραδύποδο θηλαστικό που  έζησε στην Νότια Αμερική μέχρι τα τέλη της Πλειστόκαινης εποχής δλδ περίπου 12000 χρόνια πριν.

Καθημερινά πολλά σχολεία αλλά και οικογένειες με μικρά παιδιά επισκέπτονται το μουσείο αντλώντας γνώσεις  με τον πιο παραστατικό τρόπο μέσα από διάφορα εκθέματα και δραστηριότητες  για τον τρόπο ζωής των θηλαστικών, των ψαριών, των πτηνών, των φυτών, των ερπετών, των εντόμων. Γνωρίζοντας το πώς λειτουργεί  και πως εξελίσσεται ο έμβιος κόσμος γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος, πιο ειλικρινής και πιο ανεκτικός , με τις κεραίες της ψυχής και του νου πάντα ανοιχτές και αυτή η γνώση αποκτά μεγαλύτερη αξία και μεγαλύτερη προοπτική όταν την προσλαμβάνεις σε μικρή ηλικία.

Στην πράσινη ζώνη βρίσκεται η μεγάλη αίθουσα του Μουσείου-Hintze Hall όπου ο επισκέπτης ζει την μοναδική εμπειρία να αιωρείται πάνω από το κεφάλι του ο σκελετός μιας γαλάζιας φάλαινας μήκους 25 μέτρων.  

Στην αίθουσα δεσπόζει επίσης το άγαλμα του Κάρολου Δαρβίνου που κάθεται ατάραχος πάνω στην πολυθρόνα του στέλνοντας μας το μήνυμα ότι η ελευθερία της σκέψης προωθείται καλύτερα από την έμπνευση του μυαλού των ανθρώπων που ακολουθούν την πρόοδο της επιστήμης.

.

Μια τεραστίων διαστάσεων  φέτα από κορμό σεκόγιας των ακτών του Ειρηνικού υπενθυμίζει στο κοινό ότι το ισοζύγιο κόστος -οφέλους  στην φυσική οικονομία διαφέρει σε κάθε δάσος και θέτει τα δικά του όρια για το ύψος των δέντρων. 

Η οροφή της κύριας αίθουσας κοσμείται από ζωγραφιές δεκάδων φυτών.

Μια από τις αίθουσες συλλογών. Κάθε συλλογή εκτίθεται με κριτήριο την επιστημονική, την ιστορική και την πολιτιστική της αξία.

Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του Μουσείου, πολλές από τις συλλογές έχουν μεγάλη ιστορική και επιστημονική αξία όπως τα δείγματα που συνέλεξε ο Κάρολος Δαρβίνος.

Στην μπλε ζώνη δίνεται η δυνατότητα στον επισκέπτη να εξερευνήσει την ποικιλία της ζωής του πλανήτη από την περίοδο των δεινοσαύρων μέχρι των θηλαστικών του σήμερα.

Στην κόκκινη ζώνη ο επισκέπτης έρχεται σε άμεση επαφή με την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους μέσα από ένα ταξίδι διάρκειας 7 εκ. ετών, από τους πρώτους αντιπροσώπους της οικογένειας των χομινίδων μέχρι τον τελευταίο που είναι το δικό μας είδος .Το σχετικό πάνελ σε συνδυασμό με τα βίντεο που προβάλλονται στην ίδια αίθουσα, εξηγούν στον επισκέπτη με πολύ παραστατικό τρόπο αυτό που αναφέρει ο Δαρβίνος στην Καταγωγή  του ανθρώπου ότι σε μια σειρά μορφών που μεταλλάσσονται σταδιακά και αδιόρατα από κάποιο πιθηκόμορφο πλάσμα στον άνθρωπο με την σημερινή του μορφή ,θα ήταν αδύνατο να προσδιορίσουμε οποιοδήποτε συγκεκριμένο χρονικό σημείο, στο οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε την λέξη άνθρωπος. 

Οι προθήκες με τον Homo neanderthalensis και τον Homo sapiens προσελκύουν πλήθος επισκεπτών.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας είναι ιδιαίτερα  γνωστό και για την αρχιτεκτονική του. Τόσο οι εσωτερικοί όσο και οι εξωτερικοί χώροι του κτιρίου  χρησιμοποιούν εκτεταμένα πλακάκια και τούβλα από τερακότα. Υπάρχουν  επίσης πολλά ανάγλυφα αλλά και γλυπτά  με είδη χλωρίδας και πανίδας.

Η επίσκεψη στο Μουσείο Φυσικής ιστορίας είναι  δωρεάν.

Φροντίστε να του αφιερώσετε χρόνο.

ΚΟΛΕΟΠΤΕΡΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ 

Τάξη εντόμων στην οποία περιλαμβάνονται τα σκαθάρια.Τα μπροστινά φτερά είναι χοντρά ,με υφή σαν δέρμα,χωρίς αγγεία και ονομάζονται έλυτρα. Όταν κλείνουν, τα έλυτρα ενώνονται στην μέση της ράχης και προστατεύουν τα υμενώδη οπίσθια φτερά και διπλώνονται προς τα εμπρός.Μερικά ομως απο τα 280000 είδη Κολεόπτερων είναι άπτερα.Υφίστανται πλήρη μεταμόρφωση αλλαγή δλδ απο νύμφη σε ενήλικη μορφή.Ο αριθμός των ειδών της Σάμου παραμένει αγνωστος.

                                                        

  Anisoplia segetum velutina

Blitopertha lineolata

Chrysolina herbacea

Coccinella septempunctata

Brachycerus sp

                                                               Corymbia fulva



                                      
                                                                  Larinus latus

                                                                
                                                                 Leptura cordigera

                                                              Melolantha melolantha

                                                          Melolantha albida

                                                              
                                                                 Lilioceris lilii

                                                            

  Mylabris quadripunctata

Vadonia unipunctata

                                                                     
                                                                      Protaetia cuprea

                                                                     

                                                                     Oxythyrea cinctella

                                                                   Trichodes sipylus 

                                                                         
                                                                         Tentyria sp.

Βοτανικές εξερευνήσεις στην Σάμο μέσα στα χρόνια.

Στις αρχές του 18ου αιώνα η Σάμος έχει επουλώσει τις πληγές της ερήμωσης της και το νησί εισέρχεται σε εποχές ανάπτυξης, οικονομικής και κοινωνικής. Η αίγλη των αρχαίων ονομάτων της  που είχαν άμεση σχέση με τον πλούτο του φυσικού της περιβάλλοντος- η Σάμος αποτελεί ένα τόπο που από πάνω ξεπηδάει η φυσική του ιστορία- τώρα που οι συνθήκες στο νησί και γενικότερα στο Αρχιπέλαγος είχαν βελτιωθεί , λειτούργησαν σαν κίνητρο και άρχισαν να προσελκύουν διάφορους ερευνητές, φυσιοδίφες, βοτανικούς, γεωγράφους, ζωγράφους από τις Ευρωπαϊκές χώρες.
Η πρώτη επίσκεψη στο νησί με βοτανικό ενδιαφέρον φαίνεται να είναι αυτή του Γάλλου βοτανικού Joseph Pitton de Tournefort τον χειμώνα του 1702. Η επίσκεψή του στο νησί διήρκησε περίπου ένα μήνα από τα τέλη του Ιανουαρίου μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου. Εκτός των άλλων, στην αναφορά του για το νησί, παρόλο που η εποχή δεν ήταν και η καλύτερη όπως αναφέρει λόγω του χειμωνιάτικου καιρού καταγράφει αρκετά είδη φυτών. 

 

 Sideritis romana ssp curvidens- κοιν.βλάχικο τσάι-Αναφορά από το μοναστήρι της Μεγάλης Παναγίας την 1 Φεβ 1702.

 

 

Lecokia cretica συν Cachrys cretica -Αναφορά από τον Πύργο την  ίδια μέρα.

 

Thymelaea  tartonraira-Οι ντόπιοι το ονόμαζαν σαρωματάκι. Αναφορά από Χώρα στις 23 Φεβ.

Πιθανότατα επισκέφτηκε και το νησί και ο Βρετανός βοτανικός John Sibthorp σε ένα από τα ταξίδια του στην περιοχή ανάμεσα στο 1786 και 1787 συλλέγοντας φυτά για την δημιουργία της Flora Graeca Sibthorpiana.

Στα 1819-1820 ο Γάλλος αξιωματικός του ναυτικού  Dumont d'Urville   κατέπλευσε στα νησιά του Αρχιπελάγους για υδρογραφικές έρευνες και δοθείσης της ευκαιρίας κατέγραψε και αρκετά φυτά των Ελληνικών νησιών. Σε μια ανάπαυλα του στην Σάμο κατέγραψε 62 είδη κυρίως από παραθαλάσσιες και καλλιεργημένες περιοχές καθώς και από την περιοχή του Πυθαγορείου και του Ηραίου.

Euphorbia chamaesyce

 

                                    Cynachum acutum ssp acutum                         

Φυτά που κατέγραψε ο Γάλλος ναυτικός στις παραλιακές περιοχές κοντά στο Πυθαγόρειο.
Συστηματική καταγραφή της χλωρίδας της Σάμου , με οδηγό την flora Orientalis του Edmond  Boissier εκδ.1867, η  οποία παρέχει εκείνη την εποχή αλλά και για πολλές δεκαετίες αργότερα  το κύριο πλαίσιο αναφοράς της  χλωρίδας της Ανατολής, όπου χλωριδικά υπάγεται και η Σάμος,  γίνεται για πρώτη φορά από τους Carlo de Stefani, Forsyth Mayor και William Barbey που επισκέφτηκαν το νησί την περίοδο 1886-1888.  Τις ανακαλύψεις τους κατέγραψαν στην μελέτη Samos Etude Botanique που κυκλοφόρησε το 1892 με  427 φυτά.. Αναφέρουν  σαν tabula nostra το  ενδημικό  Erodium vetteri (Κέρκης 17-6-1886)  και την Corydallis integra (Κέρκης 16-5-1887).

     Erodium vetteri

    Corydallis integra  

O Γάλλος de Boissieux συνέφερε επίσης στο τέλος του 19ου αίωνα (1896) καθώς και ο J.Sterneck για τον οποίο όμως δεν είναι γνωστή η χρονολογία του ταξιδιού του.

Πλήθος νέων καταγραφών  για την χλωρίδα της Σάμου  δίνονται από το μεγάλο αυστριακό βοτανικό Karl Heinz Rechinger στο έργο του, Flora Aegaea (1943) που επισκέφτηκε το νησί λίγα χρόνια πριν τον πόλεμο,συμβάλλοντας  στην γνώση της χλωρίδας της Σάμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι η  Flora Aegaea είναι το έργο που συνόψισε τις γνώσεις για την χλωρίδα του Αιγαίου μέχρι την εποχή που εκδόθηκε και  οι καταγραφές του Rechinger έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενέστατα σε εκδόσεις που αναφέρονται στην χλωρίδα του νησιού μέχρι και τις μέρες μας.

Centaurea xylobasis. Πολυετές ενδημικό του Κέρκη.Πρώτη ανακάλυψη απο τον  Rechinger στις 15 Απριλίου 1934.Η καταγραφή έγινε όπως αναφέρει με τα υπολείμματα των φυτών της προηγούμενης χρονιάς,ξέρους βλαστούς δλδ και ξερά φύλλα.Το φυτό αναπτύσσει καινούργιους βλαστούς και φύλλα στα μέσα του καλοκαιριού και ανθίζει περίπου στα τέλη Ιουλίου.

 Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 δύο Έλληνες βοτανικοί ο Κώστας Γουλιμής και ο Νίκος Γουλανδρής  κατέγραψαν νέα είδη της χλωρίδας της Σάμου. Ο  Γουλιμής στη μελέτη του Νέα είδη της Ελληνικής χλωρίδας  του  1956 αναφέρει ότι πραγματοποίησε  δύο αναβάσεις στον Καρβούνη και τρεις στον Κέρκη.

Muscari macrocarpum, Crocus fleischeri.Φυτά του Αν.Αιγαίου που κατέγραψε ο Γουλιμής στην Σάμο.Το πρώτο στις 12 Απριλίου 1953 στην περιοχή Κούτσι και το δεύτερο στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής στις 16 Ιανουαρίου 1955. Και τα δύο ηταν γνωστά μέχρι τότε μόνο απο το νησί της Ρόδου.

 Ακολουθήσουν οι Σουηδοί βοτανικοί Snogerup, Runemark και Nordenstam το 1960, οι  Snogerup και Runemark μαζί με ομάδα βοτανικών το 1962, οι Bothmer και  Strid το 1964, οι Gathorne-Hardy to 1964 και η Ελλη Σταματιάδου το 1968. Από τους Snogerup και Runemark αναφέρεται για πρώτη φορά το πλέον σπάνιο φυτό του νησιού η Consolida samia.

Consolida samia. Πολύ σπάνιο φυτό που ανήκει σύμφωνα με την IUCN Red List  στην κατηγορία Κρισίμως κινδυνεύων.Τελευταίες αναφορές απο τον Κέρκη το 1975 και το 1996.

 Και μια μικρή αναφορά σε Σαμιώτες που ασχολήθηκαν με το φυσικό πλούτο του νησιού.

Κατά το διάστημα 1881 έως 1889 εκδίδεται και τυπώνεται στην Σάμο από το Ηγεμονικό τυπογραφείο το 5τομο έργο «Σαμιακά» του Επαμεινώνδα Σταματιάδη.Στον τέταρτο τόμο αναφέρεται στα δέντρα και τα φυτά της Σάμου.

Δέντρα

Δημητριακά

Καρποί και διάφοροι σπόροι

Θάμνοι

Ιαματικά

 Πόες ή ποώδη φυτά (Εύοσμα,Αγριόχορτα,Φαγώσιμα κηπευτικά)

Διάφορα άγρια

Μανιτάρια

Υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος ειδών  σε κάθε κατηγορία.Ο Σταματιάδης χρησιμοποιεί  κυρίως κοινές ονομασίες στον κατάλογό του.

 

Πολύ αργότερα στη δεκαετία του 1980 και ένας άλλος επιφανής Σάμιος θα εστιαστεί στην χλωρίδα της Σάμου.Ο δημοδιδάσκαλος Νικόλαος Δημητρίου, που αφιέρωσε την ζωή του στη συγκέντρωση και ταξινόμηση λαογραφικού υλικού απ’ όλη τη Σάμο, έγραψε και δημοσίευσε το επτάτομο  έργο του «ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ».Αυτό αποτελεί σήμερα το κεντρικό έργο της νεότερης Σαμιακής Λαογραφίας.Ο Δημητρίου προσεγγίζει την Σαμιακή χλωρίδα με μια ματιά που σήμερα θα την λέγαμε Εθνοιατρική.Απεικονίζει με μοναδικό τρόπο την Σάμο των περασμένων χρόνων, τους ανθρώπους  και τις  συνήθειες  τους. Αναφέρεται στις πεποιθήσεις και στις πρακτικές που χρησιμοποίησαν για την θεραπεία των ασθενειών τους.

<< Κοψ΄του δάχτλου κιέβγα όξου να βρεθούν χιλ΄ γιατροί>>.

Tα φυτά της Σάμου αναφέρονται εκτενώς  στα δύο μνημειώδη έργα  που ακολουθούν την Flora of Turkey and the East Aegean islands από τον Β.Η.Davis το 1984 και την Mountain flora of Greece από τον Arne Strid και την Kit Tan to 1986.Για κάποιον που θέλει να ασχοληθεί με τα είδη του νησιού προτείνονται σαν τα πλέον κατάλληλα βοηθήματα.
 Ένας μακρύς κατάλογος με 1056 αγγειόσπερμα φυτά της Σάμου  που κυρίως  συνόψισε καταγραφές από την μέχρι τότε βιβλιογραφία δημοσιεύεται για πρώτη φορά το 1989 από τον Σαμιώτη καθηγητή Δημήτρη Χριστοδουλάκη.

Alyssum samium. Πολύ σπάνιο ενδημικό του Κέρκη. Πρώτη καταγραφή απο τον Χριστοδουλάκη.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο συνολικός αριθμός των αγγειόσπερμων φυτών της Σάμου που είχαν καταγραφεί μέχρι τότε ανερχόταν στα 1235. 

Στις επόμενες δεκαετίες και μέχρι σήμερα μικρός αριθμός  φυτών  προστίθεται από διάφορους ερευνητές Έλληνες και ξένους οι οποίοι προσεγγίζουν και  ορισμένες μη προσβάσιμες περιοχές αλλά και σε διάφορες χρονικές στιγμές.
Τέλος να σημειωθεί ότι τις τελευταίες δύο με τρείς δεκαετίες μεγάλος αριθμός ερευνητών Ελλήνων και ξένων έχει εστιαστεί στις άγριες ορχιδέες που φιλοξενεί το νησί.
Οι πρώτοι που συμβάλλουν στην καταγραφή των ορχεοειδών του νησιού είναι οι P.Golz και Η.R.Reinhard to 1981 .H σημαντικότερη όμως και πιο εκτενής αναφορά (59 είδη με φωτογραφίες και  χάρτες κατανομής) για τις ορχιδέες της Σάμου  είναι αυτή  του Pierre Delforge  στο περιοδικό Les Naturalistes Belges Vol.89/2008. 
Σχεδόν κάθε άνοιξη πλήθος ερευνητών έρχονται στην Σάμο για να θαυμάσουν την εξαιρετική ποικιλία τους. 
Αποτέλεσμα αυτής  της συνεχούς δραστηριότητες είναι η καταγραφή νέων ειδών και η ανακάλυψη νέων βιοτόπων.

Himantoglossum comperianum.Απο τις σπανιότερες Μεσογειακές ορχιδέες.Στην Ελλάδα συναντάται μόνο στην Λέσβο και στην Σάμο όπου ανακαλύφτηκε πρόσφατα.